„`html
Masakra w Odessie
Masakra w Odessie to tragiczne wydarzenie, które miało miejsce podczas II wojny światowej, w okresie okupacji miasta przez wojska rumuńskie sprzymierzone z III Rzeszą. W latach 1941–1942 miała miejsce seria brutalnych mordów na Żydach, które miały swoje źródło w rosnącym antysemityzmie oraz polityce eksterminacji prowadzonej przez okupantów. W wyniku tych działań zginęły dziesiątki tysięcy Żydów, a ich tragedia pozostaje do dziś jednym z najciemniejszych rozdziałów historii Odessy i Ukrainy.
Wprowadzenie do sytuacji przed masakrą
Przed wybuchem II wojny światowej Odessa była miastem o znaczącej społeczności żydowskiej, liczącej około 180 tysięcy osób, co stanowiło około 30% całkowitej liczby mieszkańców. W momencie, gdy 16 października 1941 roku oddziały niemieckie i rumuńskie zajęły miasto po długim oblężeniu, w Odessie pozostało od 80 do 90 tysięcy Żydów. Większość z nich nie zdążyła uciec lub została ewakuowana w głąb ZSRR przed nadejściem okupantów.
Początek masakr: październik 1941
Bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia masakr była eksplozja bomby, która 22 października zabiła 67 osób w rumuńskiej kwaterze głównej. Wojska rumuńskie, oskarżając Żydów o podłożenie bomby, rozpoczęły brutalne działania odwetowe. Tego samego dnia zamordowano około pięciu tysięcy cywilnych mieszkańców Odessy, głównie Żydów. Akcja ta była jedynie początkiem serii zbrodni, które miały miejsce w kolejnych dniach.
Masakra w dniach 22–24 października
W dniach od 22 do 24 października wojska rumuńskie przystąpiły do systematycznego mordowania Żydów. Tysiące osób zostało spędzonych do portowych magazynów prochu, gdzie następnie rozstrzelano je lub spalono żywcem. Po tym brutalnym procederze pozostali przy życiu zostali zmuszeni do marszu w kierunku pobliskiej wioski Dalnyk, gdzie wielu z nich zostało zamordowanych w okopach przeciwczołgowych. W sumie szacuje się, że w wyniku tych wydarzeń zginęło od 25 do 34 tysięcy Żydów.
Dalsze represje i deportacje
Po dokonaniu masakry w październiku sytuacja Żydów w Odessie nie uległa poprawie. Miasto stało się miejscem prześladowania i brutalnych represji. Pozostałe przy życiu osoby były przymusowo przesiedlane do gett, gdzie warunki życia były niezwykle trudne. W dzielnicy Słobodka oraz na przedmieściu Dalnyk utworzono getta, gdzie mieszkańcy cierpieli z powodu braku jedzenia i schronienia.
Obozy koncentracyjne i kolejne masakry
Z początkiem listopada rozpoczęto deportacje Żydów do obozów koncentracyjnych w Bogdanowce, Domaniewce i Achmeczetkach. Uwięzieni musieli przebyć długą drogę pieszo, co prowadziło do wielu ofiar po drodze. W obozach panowały nieludzkie warunki; wielu więźniów umierało na skutek głodu oraz zimna.
W dniach od 21 do 29 grudnia w obozie w Bogdanowce miały miejsce masowe mordy na więzionych tam Żydach. Na rozkaz lokalnych władz palono baraki z uwięzionymi osobami chorymi oraz inwalidami, a pozostali byli zabijani
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).