V Batalion Kolejowy – Historia i Działalność
V Batalion Wojsk Kolejowych, znany także jako V b. woj. kol., był jednym z kluczowych oddziałów saperów kolejowych w Wojska Polskiego podczas II Rzeczypospolitej. Jego historia sięga września 1919 roku, kiedy to został utworzony w wyniku połączenia różnych jednostek, które miały na celu wsparcie działań wojennych i rozwój infrastruktury kolejowej w Polsce.
Formowanie batalionu
Formowanie V batalionu miało miejsce w trudnym okresie powojennym, gdy Polska zmagała się z wyzwaniami związanymi z odbudową państwa po I wojnie światowej. Został on stworzony z kompanii zaangażowanych w budowę linii kolejowej łączącej Sompolno z Jabłonką oraz z dwóch samodzielnych kompanii kolejowych, które przybyły do Polski z armii gen. Hallera we Francji. Dodatkowo do batalionu dołączono kompanię kolejową, która została sformowana przez dowództwo frontu Litewsko-Białoruskiego.
Działania na froncie litewsko-białoruskim
W dniu 5 września 1919 roku V batalion wyruszył na front litewsko-białoruski, gdzie pozostawał przez długi czas. Jego zadaniem było wsparcie działań wojennych oraz zapewnienie sprawnego transportu dla oddziałów bojowych. W początkach 1920 roku batalion wysłał dwie kompanie na Front Pomorski, aby objąć kontrolę nad terenami Pomorza i Prus Wschodnich, jednak po zakończeniu tych operacji kompanie wróciły na front litewsko-białoruski.
W czasie marcowej kontrofensywy V batalion zdobył uznanie dowództwa 9 Dywizji Piechoty za swoje zaangażowanie i efektywność w działaniach logistycznych. Dzięki współpracy z innymi rodzajami broni, batalion był w stanie szybko uruchomić linie kolejowe i wspierać piechotę w jej natarciu.
Wsparcie dla piechoty
Kiedy ofensywa w 1920 roku nabrała tempa, V batalion podążał tuż za oddziałami czołowymi, zapewniając im nie tylko transport, ale również zaprowiantowanie. Jego żołnierze wykazali się ogromną determinacją i odwagą, co przejawiało się w licznych odznaczeniach oraz pochwałach wydawanych przez dowództwo frontu. Przykładem ich zaangażowania była ewakuacja linii kolejowej Rzeczyca – Brześć Litewski podczas odwrotu przed wrogiem.
Obrona Włocławka
W czasie ofensywy bolszewickiej na Warszawę V batalion został przerzucony na linię Warszawa-Toruń. W obronie Włocławka, mimo braku wystarczającej liczby piechoty, żołnierze batalionu stawili opór nieprzyjacielowi. Niestety, straty były znaczne – poległ jeden oficer oraz czterech żołnierzy. Ich poświęcenie zostało upamiętnione poprzez postawienie pomnika poległym w obronie miasta.
Dalsza działalność i przekształcenia
Po zakończeniu działań wojennych V batalion wykonał wiele istotnych prac budowlanych, takich jak budowa mostów na rzekach Bugu i Prypeci. Te inwestycje miały kluczowe znaczenie dla odbudowy infrastruktury komunikacyjnej w Polsce. W końcu listopada 1921 roku batalion dotarł do Poznania, gdzie został przydzielony do 3 pułku wojsk kolejowych.
Na podstawie rozkazu Ministra Spraw Wojskowych z dnia 13 sierpnia 1924 roku, 3 pułk wojsk kolejowych został zlikwidowany,
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).