Wprowadzenie do Góry Gellerta

Góra Gellerta, znana po węgiersku jako Gellért-hegy, to imponujące wzgórze o wysokości 235 metrów, które dominuje nad panoramą Budapesztu. Położona jest w I oraz XI dzielnicy miasta, w okolicy Tabán, tuż obok Wzgórza Zamkowego. Jej nazwa pochodzi od biskupa Gellerta, który według legendy spotkał tu tragiczny los, będąc zamordowanym przez pogan. Historia tego miejsca jest bogata i pełna legend, które przyciągają turystów z różnych zakątków świata.

Historia Góry Gellerta

Góra Gellerta przez wieki miała złą sławę wśród mieszkańców Budapesztu. W czasach kontrreformacji sądzono, że na jej zboczach gromadzą się czarownice, które odprawiają tajemnicze rytuały. Opinie te były szczególnie popularne w okresie wysokiej przestępczości, kiedy to okolice Tabán były uważane za niebezpieczne. Dzielnica ta była zamieszkana głównie przez ubogich ludzi i borykała się z wieloma problemami społecznymi.

Cytadela na szczycie wzgórza

W latach 1850-1854, po upadku Wiosny Ludów na Węgrzech, władze austriackie postanowiły zbudować potężną cytadelę na szczycie Góry Gellerta. Projekt ten został zrealizowany przez generała Emanuela Zitta lub według innych źródeł przez Juliusza Jacoba von Haynau. Cytadela miała długość 220 metrów i szerokość 60 metrów, a jej mury osiągały grubość aż 16 metrów. Budowla miała być symbolem potęgi Habsburgów i odstraszać wszelkie próby buntu ze strony obywateli Budy i Pesztu.

Przemiany cytadeli

Mimo początkowych zamiarów, już podczas budowy cytadela stała się obiektem kontrowersji, uznawana za przestarzałą. W 1897 roku odbył się symboliczny akt przekazania twierdzy miastu Budapeszt. Po II wojnie światowej obiekt został zdobyty przez Armię Czerwoną podczas intensywnych walk. Dziś cytadela stanowi popularny punkt widokowy dla turystów oraz miejsce, w którym znajdują się muzeum, restauracja, dyskoteka oraz schronisko młodzieżowe.

Punkty widokowe i pomniki

Na szczycie Góry Gellerta znajduje się również Pomnik Wolności (Szabadság-szobor), który został wzniesiony w 1947 roku jako upamiętnienie żołnierzy radzieckich poległych w walce o Budapeszt. Pomnik przedstawia kobietę z brązu trzymającą palmowy liść i stoi na 26-metrowym postumencie. Projektantem tego monumentu był Zsigmond Kisfaludi Strobl. Zgodnie z pewnymi niepotwierdzonymi informacjami, pierwotnie pomnik miał upamiętniać Istvána Horthyego de Nagybánya, syna Miklósa Horthyego.

Ewolucja pomnika

Po 1989 roku pomnik przeszedł istotne zmiany – usunięto komunistyczne symbole oraz napisy dziękujące Armii Czerwonej za wyzwolenie miasta. Obecnie Pomnik Wolności ma bardziej uniwersalne przesłanie i honoruje wszystkich, którzy oddali życie za Węgry. Z jego czołowej platformy rozpościera się zapierający dech w piersiach widok na południowe oraz wschodnie dzielnice stolicy.

<

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).